Kwestia wpływu tradycyjnych ról płciowych na postrzeganie emocji, zwłaszcza takich jak gniew, wciąż budzi dyskusje. Blisko połowa ankietowanych uważa, że normy kulturowe wpływają na to, jak postrzegamy złość. Jednocześnie, nieco większa grupa respondentów (56%) deklaruje niezależność od tych uwarunkowań, co może świadczyć o postępującej indywidualizacji i krytycznym podejściu do narzucanych wzorców kulturowych. Wyniki te pokazują, że społeczeństwo jest w trakcie zmiany, gdzie dawne normy konfrontują się z nowym podejściem do ekspresji emocjonalnej.

Jak wynika z badania “Role płciowe kobiet a ich emocje” serwisu Prezentmarzeń tradycyjne role płciowe mają coraz mniejszy wpływ na swobodę emocjonalną kobiet. Na pytanie o częstotliwość odczuwania ograniczeń w wyrażaniu uczuć z powodu stereotypów, aż 82% respondentek odpowiedziało, że zdarza się to im rzadko (59%) lub nigdy (23%). Coraz bardziej zauważalna jest otwartość społeczna i odchodzenie od sztywnych norm. Widoczne jest również społeczne przyzwolenie na wyrażanie trudnych emocji, takich jak złość. Aż 83% pań, nie odczuwa presji ze strony otoczenia, by tłumić gniew. Wyniki te mogą świadczyć o rosnącej akceptacji dla pełnego spektrum ludzkich emocji, w tym tych tradycyjnie uznawanych za negatywne. Mimo to, wciąż 17% badanych czuje, że społeczeństwo oczekuje od nich ukrywania złości, co wskazuje, że dla części osób normy kulturowe wciąż stanowią barierę w swobodnej ekspresji.

Młode pokolenie myśli inaczej

Aż 88% ankietowanych pań rzadko lub nigdy nie odczuwa winy za wyrażanie emocji uznawane za niezbyt kobiece. Może świadczyć to o postępującej emancypacji i odchodzeniu od sztywnych wzorców płciowych w społeczeństwie. Mimo to, dla 12% respondentów stereotypy dotyczące ekspresji emocjonalnej kobiet wciąż stanowią źródło dyskomfortu i poczucia winy, co przypomina, że walka o pełną swobodę bycia sobą, niezależnie od płci, nadal trwa.

Silne wzorce kobiece

W świadomości społecznej wciąż silnie zakorzenione jest przekonanie o istnieniu podwójnych norm. Aż 92% respondentek uważa, że mężczyźni i kobiety mają różne standardy dotyczące akceptowalności wyrażania emocji. Ten przytłaczający wynik wskazuje na głębokie osadzenie tradycyjnych ról płciowych w naszym społeczeństwie i ich wpływ na to, jakie emocje są społecznie akceptowane u przedstawicieli różnych płci. 

Rola silnych, emocjonalnie otwartych wzorców kobiecych jest niezwykle ważna dla zdecydowanej większości respondentek. Aż 99% ankietowanych pań uważa obecność takich kobiet w swoim życiu za istotną. Wyniki te jednoznacznie podkreślają potrzebę widoczności autentycznej ekspresji emocjonalnej, zwłaszcza w kontekście kobiecych ról społecznych i świadczą o tym, jak inspirujące i wzmacniające może być dla wielu osób obserwowanie kobiet, które śmiało wyrażają swoje uczucia. Zaledwie 1% badanych uznało tę kwestię za nieistotną.

W świadomości społecznej kobiety powinny być miłe

Analiza społecznej akceptacji emocji u kobiet wyraźnie wskazuje na preferowanie uczuć pozytywnych. Zdecydowana większość respondentów, bo aż 64%, uważa, że radość jest najbardziej akceptowaną emocją dla kobiet. Smutek, choć plasuje się na drugim miejscu z wynikiem 21%, jest znacznie rzadziej wskazywany. Emocje takie jak złość (8%) czy apatia (7%) są wciąż marginalizowane w kontekście kobiecej ekspresji, co odzwierciedla utrzymujące się stereotypy dotyczące tego, jakie uczucia są stosowne dla kobiet i które z nich społeczeństwo najchętniej toleruje. 

Dzieciństwo a emocje

Wpływ doświadczeń z dzieciństwa na dorosłe wyrażanie emocji jest niezaprzeczalny i potwierdzony przez większość respondentów. Aż 85% ankietowanych jest zdania, że ich wczesne lata ukształtowały obecny sposób radzenia sobie z uczuciami i ich ekspresji. Ten wynik podkreśla fundamentalne znaczenie wychowania i środowiska w kształtowaniu psychiki człowieka. Tylko 15% badanych uważa, że ich dzieciństwo nie miało znaczącego wpływu, co dodatkowo uwydatnia, jak głęboko zakorzenione są te wczesne lekcje w naszym emocjonalnym świecie. Dojrzałość emocjonalna jest zależna od wychowania. Aż 77% respondentów dostrzega związek między zasadami panującymi w ich domu rodzinnym a tym, jak obecnie wyrażają swoje uczucia, przy czym dla 42% kobiet wpływ ten jest zdecydowany, a dla 35% raczej widoczny. Wzorce nabyte w dzieciństwie są niezwykle trwałe i determinują nasze późniejsze reakcje. Zaledwie 23% badanych uważa, że domowe reguły nie miały na nich większego wpływu co sugeruje, że tylko nielicznym udaje się całkowicie oddzielić obecny sposób przeżywania emocji od wczesnych doświadczeń rodzinnych.

Publiczne wyrażanie emocji

Zasady dotyczące publicznego wyrażania emocji są głęboko zakorzenione w naszych doświadczeniach z dzieciństwa. Aż 90% ankietowanych było uczonych, że pewne emocje są nieodpowiednie do publicznej ekspresji. Ten przytłaczający wynik podkreśla, jak silnie dzieciństwo kształtuje nasze późniejsze zachowania i skłonność do tłumienia niektórych uczuć w sferze publicznej. Zaledwie 10% respondentów nie spotkało się z takimi ograniczeniami, co dowodzi, że presja na selektywne wyrażanie emocji jest powszechnym elementem wychowania w naszej kulturze.

Pomimo rosnącej świadomości na temat znaczenia autentyczności, otwarte wyrażanie emocji wciąż bywa ryzykowne i może prowadzić do negatywnych konsekwencji. Aż 61% ankietowanych doświadczyło negatywnych skutków bycia szczerym ze swoimi uczuciami. Ten wynik podkreśla społeczne bariery i potencjalne koszty otwartości emocjonalnej. Z drugiej strony, znacząca grupa 39% respondentów nie spotkała się z takimi konsekwencjami, co sugeruje, że w niektórych środowiskach lub sytuacjach otwartość jest przyjmowana bez negatywnych reakcji. Niemniej jednak, dla większości, pełna swoboda w wyrażaniu emocji nadal niesie za sobą pewne ryzyko.

Zawodowe wyrażanie emocji

Sfera zawodowa wciąż pozostaje przestrzenią dużej powściągliwości emocjonalnej, gdzie dominuje postawa profesjonalnego dystansu. Z badania wynika, że aż 41% ankietowanych czuje, iż w pracy może pozwolić sobie jedynie na emocje neutralne, a kolejne 26% ogranicza swoją ekspresję wyłącznie do uczuć pozytywnych. Oznacza to, że dla dwóch trzecich pracowników biuro wciąż nie jest miejscem na pełną autentyczność i dzielenie się trudniejszymi przeżyciami. Mimo to, widoczny jest pozytywny trend w budowaniu psychicznego bezpieczeństwa w firmach: blisko jedna trzecia badanych (32%) deklaruje swobodę w wyrażaniu wszystkich emocji, podczas gdy całkowitą blokadę emocjonalną odczuwa zaledwie 1% respondentów.

Wsparcie emocjonalne

W kwestii wsparcia emocjonalnego respondentki badania jasno wskazują na wartość empatii i bezwarunkowej akceptacji. Aż 38% ankietowanych uznało, że słuchanie jest najważniejszą formę wsparcia. Co trzecia respondentka wskazuje także na akceptację bez oceniania oraz  pragnienie bezpiecznej przestrzeni do wyrażania emocji. Doradztwo, czyli aktywna pomoc w szukaniu rozwiązań, było istotne dla 21% badanych, natomiast wsparcie w działaniu okazało się najmniej priorytetowe, z zaledwie 11% wskazań. W obliczu trudności emocjonalnych kobiety przede wszystkim szukają zrozumienia i obecności, zanim przejdą do etapu aktywnego rozwiązywania problemów.

Dzień kobiet świętem obowiązkowym

Wyniki badania w jednoznaczny sposób podkreślają szeroką i ugruntowaną celebrację Dnia Kobiet w społeczeństwie. Aż 99% pań deklaruje, że obchodzi to święto. Tak wysoki odsetek wskazuje na Dzień Kobiet jako wydarzenie o niezwykle silnym charakterze społecznym i kulturowym, stanowiące istotny element kalendarza dla niemal wszystkich ankietowanych pań. Jedynie marginalny 1% nie obchodzi tego dnia, co dodatkowo potwierdza jego powszechną akceptację i znaczenie. Panie uważają, że wręczanie prezentów w postaci emocji wpływa na wartość relacji i wspólnego czasu. Zdecydowana większość, bo aż 59%, pragnie przede wszystkim czasu spędzonego z bliskimi, pełnego rozmów i radości, co podkreśla fundamentalną potrzebę więzi międzyludzkich. Na drugim miejscu, z wynikiem 24%, znalazła się chęć spędzenia wyjątkowego dnia, w którym ktoś spełni marzenia lub pragnienia, co odzwierciedla pragnienie personalizowanych gestów i spełnienia osobistych aspiracji. - mówi Wiktoria Pieńkosz z serwisu Prezentmarzeń

Ponad połowa ankietowanych kobiet (53%) pragnie, aby prezent odzwierciedlał ich uczucia poprzez wspólnie spędzony czas, co utwierdza w przekonaniu, że to budowanie więzi i wspólne przeżycia są dla nich najcenniejsze. Blisko jedna trzecia (29%) preferuje doświadczenie emocjonalne, takie jak wyjazd lub warsztaty, co świadczy o docenianiu możliwości rozwoju i tworzenia wspomnień. Słowa wsparcia, choć ważne, są preferowane przez znacznie mniejszą grupę (12%), a osobiste przedmioty mające szczególne znaczenie cieszą się najmniejszym uznaniem (6%). Wyniki te wyraźnie podkreślają trend odchodzenia od materialnych upominków na rzecz tych, które wzbogacają relacje i dostarczają niezapomnianych wrażeń emocjonalnych.

Zdecydowana większość, bo 35% ankietowanych kobie, uznaje zorganizowanie niespodzianki w jej stylu za najbardziej emocjonalne, co podkreśla wartość indywidualnego podejścia i poczucia bycia naprawdę zrozumianym. Słowa otuchy i zrozumienia (27%) oraz fizyczny dotyk, jak przytulenie (21%) również plasują się wysoko, świadcząc o niezmiennej potrzebie werbalnego i fizycznego wsparcia. Mniej, choć nadal ważne, jest wspólne dzielenie się wspomnieniami i emocjami (17%), co sugeruje, że choć retrospekcja jest ceniona, to aktywny, kreatywny gest jest dla wielu bardziej wzruszający.

Znaczenie prezentów emocjonalnych wykracza daleko poza proste wyrażenie uczuć, stając się dla wielu bodźcem do osobistego rozwoju i pogłębiania relacji. Dla 31% respondentów taki podarunek przede wszystkim zainspirowałby ich do działania, co wskazuje na pragnienie, by gesty te miały realny wpływ na ich życie. Niewiele mniej, bo 29%, doceniałoby je za to, że wzmocniłyby relacje z bliskimi, podkreślając tym samym wartość więzi międzyludzkich. Ponad jedna czwarta ankietowanych (26%) widziałaby w nich przypomnienie o ważnych wartościach w życiu, a 14% czułoby się dzięki nim kochana i doceniana. Te zróżnicowane odpowiedzi pokazują, że prezenty emocjonalne pełnią wiele funkcji, od inspiracji i budowania relacji, po wzmocnienie poczucia wartości i przypominanie o fundamentalnych aspektach egzystencji.

Aby prezent był naprawdę wyjątkowy, respondenci badania wskazują na głębokie zrozumienie i personalizację. Najwięcej, bo aż 37% ankietowanych, ceni sobie prezent, który ma „związek z moją pasją lub zainteresowaniami”, co podkreśla znaczenie uwagi i znajomości osoby obdarowywanej. Drugim w kolejności czynnikiem jest „unikalność i oryginalność prezentu” (24%), co świadczy o poszukiwaniu nietuzinkowych gestów. Co ciekawe, „osobisty akcent lub wiadomość” (20%) oraz „wspólne przeżywanie momentu z bliskimi” (19%) – choć ważne – uplasowały się niżej niż te aspekty, które podkreślają indywidualność i autentyczność samego podarunku. Wyniki te sugerują, że w erze masowej produkcji, najbardziej cenione są te gesty, które mówią: „znam cię i dbam o to, co dla ciebie ważne”.

Wśród niestandardowych propozycji prezentów, respondenci badania najchętniej wybraliby lot balonem (31%). Drugim popularnym wyborem okazał się relaks, a konkretnie masaż (23%), wyprzedzając warsztaty ceramiczne (18%) oraz voucher do SPA (15%). Choć wiele osób ceni sobie relaks i kreatywne spędzanie czasu, to najbardziej pożądanymi niestandardowymi prezentami są te, które dostarczają unikalnych i emocjonujących przeżyć, wychodzących poza codzienną rutynę.

Badanie „Role płciowe kobiet a ich emocje” zostało zrealizowane przez serwis Prezentmarzeń w lutym 2026 r., N = 1270, metodą CAWI